Fotograaf: Alexis / El Caminante (pixabay.com)

Het bodemleven

Wormen en andere grotere organismen breken dood organisch materiaal in kleine stukjes en zorgen voor een betere zuurstoftoe- en waterafvoer in de bodem.

Wormen en andere grotere organismen breken dood organisch materiaal in kleine stukjes en zorgen voor een betere zuurstoftoe- en waterafvoer in de bodem.

Wisselwerking

In de bodem vind een wisselwerking plaats tussen plantenwortels en bodemleven. Het bodemleven biedt plantenwortels bescherming tegen ziekten en assistentie bij de opname van voedingselementen. Voor hun energie zijn ze op hun beurt weer afhankelijk van restanten aan suikers in het organisch materiaal of van de door plantenwortels uitgescheiden suikers. Zonder de genoemde micro-organismen kunnen planten zich niet goed ontwikkelen en ontstaat er groeistagnatie. Planten verkleuren door gebrek aan voedingsstoffen en gebreksziekten zijn daarvan een gevolg. Ze worden daardoor weer gevoeliger voor schimmels en insectenplagen.

Wormen
Wormen en andere grotere organismen breken dood organisch materiaal in kleine stukjes en zorgen voor een betere zuurstoftoevoer en waterafvoer in de bodem. Wist je dat een wormenpopulatie zich maximaal 10 meter per jaar uitbreidt? Dus als ze er nu niet zijn, kan het wel even duren voor er een gezonde populatie ontstaat. Wormenpoep en andere resten van organisch materiaal worden door de actinomyceten, schimmels en bacteriën verder afgebroken tot opneembare voedingselementen voor de plant. Onder invloed van zonlicht, voeding, kooldioxide en water (fotosynthese) produceert de plant zuurstof en suikers. Deze suikers worden voor een klein deel afgegeven door de wortels, hetgeen weer als voedsel dient voor de schimmels en bacteriën.

Gebrek aan bodemleven
Het bodemleven varieert per ± 10 cm diepte en gaat dood als de omstandigheden veranderen.
Gebrek aan bodemleven kan ontstaan door:

  • het langdurig onder water staan van grond
  • diepspitten of keren van de grond
  • het uitgraven (vaak bij nieuwbouw) van de grond en deze later terugbrengen, waarbij de toplaag onder komt
  • zuurstofgebrek door het vastrijden of -lopen van de grond
  • bodemontsmetting (dat gebeurt vaak bij tuinbouwbedrijven)
  • het gebruiken van veel potgrond (dat steriel is) zorgt er voor dat het bodemleven zich niet kan ontwikkelen
  • ook het gebruik van kunstmest en chemische bestrijdingsmiddelen heeft een negatieve invloed op het bodemleven. 

Het herstellen van een perceel grond waaruit het bodemleven verdwenen is, vergt op natuurlijke wijze zo’n drie jaar! Bacteriën hebben immers geen pootjes. Bij gebrek aan bodemleven en daardoor aan een goede structuur, ontstaat een negatieve groeispiraal. Om dit te veranderen in een positieve groeispiraal, moeten we de structuur verbeteren, micro-organismen enten en organisch materiaal toevoegen.

Structuur verbeteren
Op zandgrond kunnen we de structuur verbeteren en het vocht- en voedingvasthoudend vermogen vergroten, door gebruik te maken van bentoniet (een soort kleideeltjes).
Op kleigrond gebruiken we basaltmeel (lavagesteente) voor verkruimeling. Verder voegen we organische stof toe in de vorm van goede compost en laten we blad en andere plantenresten liggen. Indien nodig kunnen we kalk toevoegen om de structuur positief en blijvend te verbeteren. 

De bodem op orde brengen is qua kosten een kleine investering voor een groot effect. Een gezonde bodem en gezonde planten begint bij een goed en gevarieerd bodemleven. Het is om die reden dan ook verstandig om dit 'niet na te laten’ maar mee te nemen als je je tuin wilt aanpassen.


Tekst: Ruud Snijders van Innogreen
Lees ook:
Bemesting voor gezonde groei
Regenwormen
Structuurverbetering bodem
Verschralen van de bodem
Zuurgraad van de bodem

 
doorzoek de site
 

- Tip 5 -

Bomen snoei je het beste in de herfst of nazomer, niet in de winter. Zo voorkom je overmatige groei in het volgende jaar.

 

Zoekt u een bedrijf?

Met behulp van onze interactieve zoekfunctie kunt u Wilde Weelde bedrijven vinden.

Volg Wilde Weelde ook op Facebook en Twitter